झापा । काठमाडौंमा आत्मदाहको प्रयासपछि उपचारका क्रममा गणेश नेपालीको मृत्यु भएको घटना सेलाउन नपाउँदै देशका विभिन्न स्थानमा थप तीन जनाले आत्मदाहको प्रयास गरेका छन् । केही दिनको अन्तरालमै भएका यी घटनाले आत्मदाहका प्रयासहरू संयोग मात्र हुन् कि कुनै सामाजिक, मानसिक वा अन्य दबाबको परिणाम हुन् भन्ने प्रश्न उठाएको छ ।

शनिबार बिहान काठमाडौं महानगरपालिका–१० बुद्धनगरस्थित आफ्नै घरमा ४५ वर्षीय अश्विन राउतले आत्मदाहको प्रयास गरे । गम्भीर घाइते भएका उनलाई उपचारका लागि वीर अस्पताल भर्ना गरिएको छ।

यसअघि शुक्रबार सर्लाहीको गोडैता नगरपालिका–१० का ३५ वर्षीय विवेक मण्डलले आफ्नै शरीरमा पेट्रोल छर्केर आगो लगाएका थिए। उनलाई नेपाली सेनाको हेलिकोप्टरमार्फत काठमाडौं ल्याई कीर्तिपुरस्थित बर्न अस्पतालमा उपचार भइरहेको छ।

यी घटनाभन्दा केहीअघि काठमाडौंमा आत्मदाहको प्रयास गरेका गणेश नेपालीको उपचारका क्रममा मृत्यु भएको थियो। उनको मृत्युपछि काठमाडौं महानगरपालिकाले परिवारलाई रोजगारी तथा सन्तानको निःशुल्क शिक्षाको व्यवस्था गर्ने घोषणा समेत गरेको छ।

छोटो अवधिमै लगातार भएका आत्मदाहका प्रयासले समाजमा गम्भीर चिन्ता थपेको छ। यस्ता घटनाका पछाडि व्यक्तिगत मानसिक तनाव, आर्थिक समस्या, पारिवारिक विवाद, सामाजिक दबाब वा अन्य कारण हुन सक्ने भए पनि प्रत्येक घटनाको वास्तविक कारण अनुसन्धानबाट मात्र पुष्टि हुन सक्छ। त्यसैले अहिले नै यी घटनाहरू नियोजित हुन् वा बाध्यताका परिणाम भन्ने निष्कर्षमा पुग्न सकिने अवस्था छैन।

लगातार दोहोरिँदै गएका यस्ता घटनाले मानसिक स्वास्थ्य सेवा सुदृढ बनाउने, संकटमा परेका व्यक्तिलाई समयमै मनोसामाजिक सहयोग उपलब्ध गराउने र सम्बन्धित निकायले जोखिममा रहेका व्यक्तिहरूको पहिचान तथा सहयोग प्रणालीलाई प्रभावकारी बनाउने आवश्यकता झन् टड्कारो बनाएको छ।

फोटो: AI